تجلى در كوه نشان داد كه اين درخواست صحيح نيست . « 1 » توبه موسى ، هم توبه از گناه نبود بلكه از همين درخواست زبانى بود كه به خاطر اصرار قوم خود يك چنين امر نشدنى را بر زبان آورد . « 2 » 2 - نسبت ناتوانى به خدا وَ قَالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِمَا قَالُوا . . . ( مائده : 64 ) و يهود گفتند دست خدا ( با زنجير ) بسته است . دستهايشان بسته باد و به خاطر اين سخن و از رحمت ( الهى ) دور شدند ! مفردات يد : دست ، نعمت ، قدرت ، حاكميت و سلطه . در اين آيه منظور قدرت و توانايى است به ويژه در امور مادى و مالى . « 3 » مغلولة : مقيد و بسته شده لُعنُوا : لعنت شدند - دور شدند بِما قالوا : به واسطه آنچه گفتند

--> ( 1 ) . ر . ك : عيون اخبار الرضا ، روايت امام رضا ( ع ) در جواب مأمون . و نيز : محمد حسين طباطبايى ، الميزان فى تفسير القرآن ( قم ، مؤسسه مطبوعاتى اسماعيليان 1393 ه . ق ) ج 8 ، ص 257 . ( 2 ) . در برخى تفاسير وجوه ديگرى هم در پاسخ اين سؤال ارائه شده است . ر . ك : الميزان ، ص 237 تا 243 . ( 3 ) . ر . ك : تفسير مجمع البيان ، ج 4 - 3 ، ص 218 و 219 .